Natuurgebied Zwart Water

Even door de achterpoort en u staat in een mum van tijd in Natuurgebied Zwart Water. Tegenwoordig onderdeel van Nationaal Park Maasduinen, maar zeker de moeite waard om apart te belichten. Er loopt een witte [5 km] en een groene [3 km] wandelroute door het gebied.

Geschiedenis

De naam Zwart Water is enigszins verwarrend. Hij is ontleend aan een moerasgebied dat tot in de jaren ’50 van de vorige eeuw iets meer naar het zuiden lag. Het Zwart Water leeft echter voort in de naam van het tegenwoordige natuurgebied. Het grootste water in dit gebied is de Venkoelen, gelegen in een oude Maasbedding. De plas is ontstaan door vervening tot in het begin van de 19e eeuw. Doordat de omgeving van het ven in een oude Maasbedding lag was het ook mogelijk rivierklei te winnen. Er ontstonden kleiputten die overigens later zijn opgevuld met stadsvuil en puin uit de Tweede Wereldoorlog. De witte wandelroute loopt deels over het tracé van het oude tramlijntje waarlangs de klei werd afgevoerd. De achterblijvende gronden zijn tegenwoordig grasland, heide en bos in de omgeving van de Ossenberg. Vanaf 1930 vond veel bosaanplant plaats. Een bijzonder bostype, nog herkenbaar aan de boomsoorten die er staan, is het zogenaamde Stadsbos. Na de Tweede Wereldoorlog werd dit ingericht als park met een grote afwisseling van boomsoorten.

Beschrijving

De hoogteverschillen in het Zwart Water zijn er mede oorzaak van dat er een grote variatie aan flora en fauna voorkomt. Meerdere oude, laag gelegen Maasbeddingen liggen in het gebied. Naast de Venkoelen, die grotendeels uit open water bestaat, liggen iets noordelijker ook het Schaapsbroek en het Diepbroek. De vroeger zo kenmerkende vegetatie met een groot aandeel holpijp keert langzaam terug. Verder komt er langs de oever een zone met mattenbies, grote lisdodde en wilgen voor. De oeverzone vormt het broedgebied van karakteristieke broedvogels als dodaars, waterral en kuifeend. Blauwe reigers en soms een grote zilverreiger of lepelaar jagen er op allerlei waterdieren, zoals amfibieën en vissen. Oostelijk van het gebied, bij de Ossenberg zijn er wat grotere graslandpercelen. Reeën gebruiken deze door houtwallen en kleine bosjes omsloten percelen graag als graasgebied. Verspreid over de graslanden ligt een aantal drinkpoelen. Deze fungeren nu als belangrijk leefgebied voor amfibieën. Ook de Venkoelen is een belangrijke voortplantingsplaats. Sinds 2010 trekken amfibieën veilig en ongestoord via paddentunnels onder de weg door van en naar de plas.

De beschrijving is afkomstig van het Limburgs Landschap.